آيين نامه اجرايي قانون مطبوعات ، مصوب 1364 و اصلاحات بعدي آن

هيئت وزيران در جلسه مورخ 17/6/1381 بنا به پيشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و به استناد ماده (47) اصلاحي قانون مطبوعات مصوب 1379، آيين نامه اجرايي قانون مطبوعات مصوب 1364 و اصلاحات بعدي آن به شرح زير تصويب نمود :

(آيين نامه اجرايي قانون مطبوعات ، مصوب 1364 و اصلاحات بعدي آن)

فصل اول ـ تعريف و مشخصات مطبوعات

ماده 1ـ مطبوعات به لحاظ زمان انتشار منظم مي توانند با يكي از فواصل زماني زير منتشر شوند:

يكبار ـ سه ماه يكبار (فصلنامه ) ـ شش ماه يكبارـ (سالنامه )

تبصره 1ـ نشريه الكترونيكي ، نشريه اي است كه در محيط ديجيتال با همان صورت، شرايط و ظواهر يك نشريه چاپي و طي فرآيند فعاليت مرسوم روزنامه نگاري و تحريريه اي توليد و به طور منظم و با نام ثابت و تاريخ و شماره رديف معيني در يك يا چند زمينه سياسي ، اقتصادي و فرهنگي توليد و منتشر مي شود .

تبصره 2ـ نسخه ديجيتال نشريات چاپي داراي مجوز نياز به اخذ مجوز جداگانه ندارد .

ماده 2ـ در نامگذاري نشريه بايد از كلماتي استفاده شود كه با نشريات مو جود و يا با نشرياتي كه به طور موقت يا دايم تعطيل شده اند اشتباه نشود و موجب تداعي نام آنها نباشد . همچنين نام نشريه نبايد از كلمات نامانوس باشد و يا ايجاد شبهه وابستگي به سازمان هاي دولتي بنمايد . درصورت بروز هرگونه اختلاف مرجع تشخيص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي خواهد بود .

ماده 3ـ انتشار فوق العاده ـ ويژه نامه و ديگر ضمايم با همان نام نشريه و منطبق با ساير مشخصات مندرج در پروانه انتشار با رعايت ساير ضوابط قانون مطبوعات مجاز مي باشد .

تبصره 1ـ چاپ هرگونه آگهي نامه به شكل نشريه توسط كانون هاي تبليغاتي ممنوع است .

تبصره 2ـ چاپ و انتشار ويژه نامه هاي محلي توسط روزنامه هاي سراسري در صورتي مجاز است كه حجم آگهي هاي آن از سي درصد (30%) صفحات ويژه نامه بيشتر نباشد .

ماده 5 ـ ترجمه تمام يا قسمتي از مطالب مطبوعات داراي پروانه انتشار و انتشار منظم آن به طور جداگانه با رعايت ساير مشخصات مندرج در پروانه انتشار از جانب صاحب نشريه بلامانع مي‌باشد .

ماده 6 ـ تكثير مطبوعات موجود به همان زبان و شكلي كه چاپ شده ، از طريق چاپ افست يا عكسبرداري يا طرق مشابه بدون اجازه صاحب امتياز ممنوع مي باشد .

ماده 7ـ مطالب نشريه بايد مطابق و متناسب با روشهاي مندرج در پروانه انتشار باشد و نشريه مجاز به درج مطالب و مقالات خارج از روش هاي مذكور كه بر خط مشي كلي نشريه تاثير بگذارد، نمي باشد .

ماده 8ـ روزنامه ها و هفته‌نامه هاي محلي موظفند ضمن رعايت ماده (2) قانون مطبوعات و متناسب با روش درخواستي ، مطالبي پيرامون مسايل اجتماعي و فرهنگي محل انتشار نشريه جهت بالا بردن سطح آگهيهاي مردم درج نمايند ‌.

ماده 9ـ نقل مطالب از مطبوعات و احزاب و گروهاي منحرف ومخالف اسلام (داخلي و خارجي ) به منظور تحقيق ، نقد و رد مطالب در صورتي كه تبليغ محسوب نشود . بلامانع است .

تبصره 1ـ درج شايعات به نحوي كه اصل كذب باشد و به قصد تشويق اذهان عمومي صورت گرفته باشد ممنوع است .

تبصره 2ـ نقدهاي علمي از شمول بند (12) الحاقي ماده (6) قانون مطبوعات مستثنا است .

ماده 10ـ تغييرنام، روش و ترتيب انتشار نشريه بدون اطلاع و تصويب هيئت نظارت بر مطبوعات ممنوع مي‌‌باشد ، تغيير در ساير موارد با تاييد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بلامانع است .

تبصره ـ هيئت نظارت بر مطبوعات حداكثر ظرف سه ماه به تقاضاي تغيير وضعيت رسيدگي و اعلام نظر مي‌‌كند در صورت انقضاي مهلت مقرر ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي موظف است درخواست هاي مزبور را بررسي و مراتب تاييد يا رد تقاضا را به نشريه اعلام نمايد . تبديل ترتيب انتشار روزنامه از مفاد اني تبصره مستثنا است .

ماده 11ـ نشريه اجاره‌اي اطلاق مي شود كه صاحب ‌امتياز و مديرمسئول آن به موجب اجاره نامه‌اي اختيارات قانوني خود را در قبال دريافت وجه به فرد يا مؤسسه اي واگذار مي‌نمايد‌:

فصل دوم ـ شرايط صدور پروانه و مجوز انتشار نشريه

ماده 12ـ متقاضيان پروانه انتشار نشريه مي بايست تقاضا‌نامه خود را به همراه نمونه تكميل شده پرسشنامه‌اي كه حاوي مشخصات فردي ، سوابق اجتماعي ـ سياسي ـ فرهنگي و شغلي و تعهدات قانوني باشد‌‌، به انضمام مدارك به شرح زير در تهران به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و در شهرستانها به اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوط تحويل نمايند.

1ـ چهار قطعه عكس 4*6

2ـ دو بر گ فتوكپي شناسنامه از تمام صفحات

3- يك برگ گواهي عدم سابقه محكوميت كيفري براساس موازين اسلامي كه موجب سلب حقوق اجتماعي باشد .

4ـ يك برگ فتوكپي ـ آخرين مدريك تحصيلي كه به تاييد مراكز ذي‌صلاح رسيده باشد .

تبصره ـ تشخيص صلاحيت متقاضيان برعهده هيئت نظارت بر مطبوعات است .

ماده 13ـ چنانچه متقاضي پروانه انتشار نشريه شخص حقوقي باشد‌، تقاضاي صدور پروانه همراه با معرفي فرد واجد شرايط به عنوان مدير‌مسئول بايد از سوي بالاترين مقام‌مسئول باشد . در صورت موافقت‌، پروانه انتشار به نام مركز درخواست‌كننده صادر خواهد شد.

ماده 14ـ احزاب‌، سازمانها، و جمعيت‌هاي سياسي و اقليتهاي ديني ايراني در صورتي مي توانند تقاضاي صدور پروانه انشار نشريه نمايند كه اجازه فعاليت قانوني را دارا باشند.

ماده 15ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي جهت صدور مجوز انتشار مطبوعات سازمان‌هاي آزاديبخش اسلامي كشورهاي ديگر در چهارچوب مقررات مربوط به خارجيان مقيم ايران با استعلام از مراكز ذيربط و اخذ مدارك و نيز موافقت وزارت امور خارجه بررسي لازم را به عمل آورده و پس از موافقت راساً اقدام مي‌نمايد .

ماده 16ـ انشار نشريه داخلي يك سازمان، مؤسسه و شركت دولتي يا خصوصي منوط به كسب مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و با رعايت ضوابط به شرح زير می باشد:

1ـ درخواست انتشار نشريه و معرفي مدير مسئول پيشنهادي از سوي بالاترين مقام مسئول آن مركز باشد.

2ـ مطالب و اخبار عمدتاً در ارتباط با اهداف و شرح وظايف مركز درخواست‌كننده و فقط براي استفاده از كاركنان باشد.

3ـ از درج هرگونه آگهي بازرگاني پرهيز نمايند.

4ـ تعداد صفحات از 48 صفحه تجاوز ننمايد.

5ـ رايگان باشد.

تبصره 1ـ به يك مركز و واحدهاي تابعه آن فقط اجازه انتشار يك نشريه داخلي داده مي شود .

تبصره 2ـ صدور مجوز انتشار نشريات داخلي سازمان هاي دولتي با رعايت ساير قوانين مربوط خواهد بود.

ماده 17ـ عدم رعايت ضوابط مندرج در ماده (2) قانون مطبوعات و اين آيين‌نامه از سوي نشريات داخلي يك سازمان، مؤسسه و شركت دولتي يا خصوصي منجر به صدور تذكر كتبي و در صورت تكرار تخلف موجب خواهد شد .

ماده 18ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي صاحب امتياز، پروانه انتشار و براي مدير مسئول، كارت مدير مسئولي صادر مي‌نمايد.

ماده 19ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مي‌تواند جهت اجراي ماده (11) قانون مطبوعات، تحقيقات لازم را به عمل آورده و در اختيار هيئت نظارت بر مطبوعات قرار دهد . وزارتخانه ها و سازمانهاي ذيربط مو ظفند همكاريهاي لازم را به عمل آورند.

ماده 20ـ متقاضياني كه صلاحيت انتشار نشريه توسط آنان براساس بند (4) و يا تبصره (5) ماده 9 قانون مطبوعات مورد تاييد هيئت نظارت بر مطبوعات قرار نگرفته است، نمي‌توانند مجدداً تقاضاي انتشار نشريه نمايند.

ماده 21ـ تاريخ رسمي ثبت تقاضاي پروانه انتشار نشريه زماني است كه كليه مدارك مورد‌نياز، از سوي متقاضي ارايه شده باشد.

ماده 22ـ در صورت فوت صاحب امتياز وارث قانوني واجدشرايط وي در تقاضاي صدور امتياز نشريه مورث خود حق تقدم دارند، مگر اينكه فاقد شرايط لازم باشند. چنانچه ورثه در مهلت قانوني مذكور، در ماده (16) قانون مطبوعات از تقاضاي انتقال امتياز خودداري كنند و يا پس از صدور امتياز اقدام به انتشار نشريه ننمايند پروانه انتشار لغو مي‌گردد.

فصل سوم ـ تكاليف صاحبان پروانه و مديران مسئول مطبوعات

ماده 23ـ مطبوعاتي كه به شكل روزنامه منتشر مي‌شوند مكلف به درج نام به‌طور كامل، ترتيب و تاريخ انتشار، شماره رديف مسلسل و شماره صفحه در بالاي تمام صفحات و نيز قيمت در صفحه اول مي‌باشند. همچنين مطبوعاتي كه به شكل مجله منتشر مي‌شوند موظف به درج نام به‌طور كامل، ترتيب و تاريخ انتشار، رديف مسلسل، تعداد صفحات و قيمت بر روي جلد و نيز قيد شماره هر صفحه در تمام صفحات مي‌باشند.

تبصره ـ اضافه كردن هرگونه كلمه و يا عبارت به نام و يا آرم نشريه به جز آنچه كه در پروانه انتشار و يا مجوز چاپ نشريه ذكر شده است ممنوع مي‌باشد.

ماده 24ـ هر يك از مطبوعات موظف به داشتن محلي به عنوان دفتر نشريه مي‌باشند. صاحب پروانه نشريه موظف است نشاني محل دفتر نشريه را پس از اخذ پروانه انتشار كتباً به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعلام نمايد .

تبصره 1ـ صاحب امتياز نشريه موظف است در صورت تغيير نشاني محل دفتر نشريه، مراتب را كتباً به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و در شهرستانها به اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوط اطلاع دهد.

تبصره 2ـ توزيع نشريه خارج از محدوده جغرافيايي شخص حقوقي (صاحب امتياز) بلامانع است .

ماده 25ـ كليه مكاتبات مطبوعات با امضاي صاحب پروانه يا مدير مسئول نشريه و شخص ديگري كه قبلاً از طرف مدير مسئول كتباً معرفي شده باشد معتبر مي‌باشد. مكاتبات شخص معرفي شده در مواردي كه قانون مطبوعات و آيين‌نامه اجرايي، را از وظايف صاحب پروانه و يا مدير مسئول شناخته است، اعتبار ندارد.

ماده 26ـ كليه مطبوعات موظفند تيراژ خود را بطبق نمونه‌اي كه حاوي تعداد نسخ چاپ شده و تعداد برگشتي است، به تفكيك محل توزيع به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعلام نمايند.

ماده 27ـ مدير مسئول نشريه موظف است نام چاپخانه طرف قرارداد چاپ نشريه را كتباً به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعلام نمايد.

ماده 28ـ مديران چاپخانه‌ها مي‌بايست همزمان با خروج هر شماره نشريه از چاپخانه دو نسخه در تهران به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و در شهرستان‌ها به اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوط تحويل و برگ اعلام وصول دريافت دارند.

تبصره ـ ناشران نشريات داخلي سازمانها و موسسات نيز بايد دو نسخه از نشريه خود را به محض انتشار به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي يا اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوط تحويل دهند و برگه اعلام وصول دريافت دارند.

ماده 29ـ در صورت لغو پروانه انتشار نشريه با اعلام كتبي از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، صاحب پروانه موظف است مدارك دريافتي از قبيل پروانه انتشار، كارت مدير مسوولي و كارتهاي خبرنگاري را ظرف مدت ده روز مسترد نمايد. با سوء استفاده كنندگان از اين مدارك برابر قانون رفتار خواهد شد.

فصل چهارم ـ ساير مقررات

ماده 30ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در بررسي و ارزيابي نشريات (تخصصي) از همكاري مراكز ذي‌صلاح استفاده مي‌نمايد.

ماده 31ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي سه ماه قبل از اتمام دوره هيات نظارت بر مطبوعات، ضمن درج آگهي در نشريات

كثيرالانتشار، دعوتنامه‌اي به منظور اعلام نامزدي به مديران به مديران مسوول مطبوعات ارسال نموده و پس از تاييد صلاحيت نامزدها توسط هيات موضوع تبصره (4) الحاقي ماده (10) قانون مطبوعات مصوب 1365 ، مجدداً از كليه مديران مسوول جهت برگزاري انتخابات دعوت مي‌نمايد. جلسه با حضور اكثريت مطلق مديران مسوول رسميت مي‌يابد و اخذ راي با ورقه و به صورت مخفي خواهد بود و نماينده انتخابي مي‌بايست اكثريت مطلق آراي حاضران را بدست آورد.

تبصره1ـ چنانچه در مرحله اول اكثريت حاضر نشوند جلسه بعد پس از دو هفته تشكيل و با راي اكثريت حاضران نسبت به انتخاب نماينده مديران مسوول اقدام مي‌شود.

تبصره 2ـ هر مدير مسوول حتي اگر مدير مسوولي چند نشريه را بر عهده داشته باشد داراي يك راي خواهد بود.

تبصره 3ـ آن گروه از مديران مسوولي كه يكسال قبل از برگزاري انتخابات حداقل يك شماره از نشريه خود را منتشر كرده باشند و پروانه انتشار نشريه‌شان به دليل حكم قطعي دادگاه و يا ماده 16 قانون مطبوعات توسط هيات نظارت بر مطبوعات ابطال نشده باشد، مي‌توانند در انتخابات شركت كنند.

ماده 32ـ چنانچه هر يك از اعضاي هيات نظارت بر مطبوعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي يا ساير مراجع رسمي، در مورد موضوع تبصره (8) الحاقي ماده (9) قانون مطبوعات - مصوب 1379 - ادعايي داشته باشند، مدارك و مستندات خود را به اطلاع هيات نظارت بر مطبوعات مي‌رسانند. هيات ياد شده در صورت احراز تخلف، در مورد رفع آن به مدير مسوول نشريه اخطار مي‌دهد. در صورت عدم رفع تخلف، موضوع جهت رسيدگي به محاكم دادگستري ارجاع مي‌شود.

تبصره ـ متخلف در صورت محكوميت تا پايان مدت محكوميت از فعاليت مطبوعاتي محروم خواهد بود.

ماده 33ـ فعاليت مطبوعاتي مندرج در تبصره (8) الحاقي ماده (9) قانون مطبوعات - مصوب 1379 - شامل فعاليتهاي تحريري خواهد بود كه جنبه استمرار داشته و در مقابل آن حق الزحمه ثابت دريافت شود.

ماده 34ـ در كليه مواردي كه هيات نظارت بر مطبوعات، اختبار توقيف موقت يا لغو پروانه نشريات را دارد، بايد قبل از هرگونه اتخاذ تصميم موارد تخلف را كتباً به مدير مسوول نشريه با قيد حداقل يك هفته مهلت پاسخگويي ابلاغ نمايد.

ماده 35ـ جلسات شور و اتخاذ تصميم هيات منصفه، بدون حضور رييس دادگاه برگزار خواهد شد.

تبصره ـ در صورتي كه بنا به تصميم اكثريت اعضاي هيات منصفه حضور رييس دادگاه براي رسيدگي برخي از موارد ضروري باشد رييس دادگاه صرفاً براي همان موضوع در جلسه حاضر خواهد شد.

ماده 36ـ اين آيين نامه جايگزين آيين نامه اجرايي قانون مطبوعات مصوب اسفند ماه 1364، موضوع تصويب نامه شماره 111648/ت49 مورخ 5/2/1366 و كليه اصلاحات و الحاقات بعدي آن مي‌گردد.

محمد رضا عارف

معاون اول رييس جمهور